Medicine

ადისონის დაავადება

bs-50cent — Sun, 04 Jul 2010 21:24:13 GMT

ადისონის დაავადება თირკმელზედა ჯირკვლის პირველადი ქრონიკული უკმარისობაა. მას საფუძვლად უდევს თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქოვანი შრის დესტრუქცია (სტრუქტურის დარღვევა), რომელსაც თირკმელზედა ჯირკვლის ჰორმონების - გლუკოკორტიკოიდების (კორტიზოლის) და მინერალკორტიკოიდების (ალდოსტერონის) - წარმოქმნის დაქვეითება მოჰყვება.

100-დან 80 შემთხვევაში ადისონის დაავადება თირკმელზედა ჯირკვლის აუტოიმუნურ დაზიანებას უკავშირდება. ხშირია თირკმელზედა ჯირკვლის ტუბერკულოზური დაზიანებაც. სხვა მიზეზებს შორის აღსანიშნავია მეტასტაზური კიბო, ათაშანგი, სარკოდიოზი, ამილოიდოზი, ჰემაქრომატოზი, სოკოვანი ინფექცია. დაავადებას (თუმცა იშვიათად) საფუძვლად შეიძლება დაედოს თირკმელზედა ჯირკვალში სისხლის ჩაქცევა ორსულობის, ინფექციის, ტრავმის, ქირურგიული ოპერაციების დროს.

დაავადება თანდათან ვითარდება. თანდათან ვითარდება ძლიერი სისუსტე, სწრაფი დაღლა, წონის კლება, ანორექსია, გულისრევა, ღებინება, დიარეა, მუცლის, კუნთებისა და სახსრების ტკივილი, ამენორეა (მენსტრუაციული ციკლის შეწყვეტა).

სურდო

bs-50cent — Wed, 30 Jun 2010 20:30:18 GMT

სურდო (რინიტი) (rhinitis) – ცხვირის ლორწოვანი გარსის ანთება. განასხვავბენ მწვავე და ქრონიკულ რინიტს.

მწვავე სურდო – შეიძლება იყოს დამოუკიდებელი დაავადება ან სიმპტომი მწვავე ინფექციური დაავადებისა (გრიპი, წითელა, დიფთერია და სხვ.). წინასწარგანმწყობი ფაქტორებია გაცივება, იშვიათად - მექანიკური ან ქიმიური გაღიზიანება. მწვავე სურდო ყოველთვის არის ორმხრივი.
სიმპტომები, მიმდინარეობა. თავდაპირველად აღინიშნება შეუძლოდ ყოფნა, სიმშრალის შეგრძნება ცხვირ-ხახაში, ქავილი ცხვირში. თანდათანობით ცხვირით სუნთქვა ძნელდება, იწყება ცემინება, ცრემლდენა, ქვეითდება ყნოსვა, იცვლება ხმის ტემბრი, აღინიშნება ცხვირიდან უხვი თხიერი გამონადენი. შემდეგში გამონადენი ხდება ლორწოვან-ჩირქოვანი, ხოლო წვრილი სისხლძარღვების მთლიანობის დარღვევის დროს – სისხლიანი. ცხვირის ლორწოვანი გარსის დაზიანება შესაძლებელია გავრცელდეს ასევე სასუნთქი გზების სხვა ნაწილებზეც, ასევე დანამატ წიაღებზე, ცხვირ-ცრემლის არხში, დაფის ღრუში. რინოსკოპიით ვლინდება ცხვირის ლორწოვანი გარსის ჰიპერემია და შეშუპება. ხელსაყრელი მიმდინარეობის დროს 12 – 14 დღეში გაივლის ცხვირის გაჭედვა, აღდგება ყნოსვა.
მკურნალობა. მაღალი ტემპერატურის დროს ნაჩვენებია წოლითი რეჟიმი. კარგ მოქმედებას ახდენს ფეხის ცხელი აბაზანები, ოფლმდენები. ადგილობრივად ცხვირის ლორწოვანი გარსის შეშუპების მოსახსნელად გამოიყენება სისხლძარღვთა შემავიწროებელი საშუალებები; სისხლძარღვთა შემავიწროებელი წვეთების შემდეგ შეჰყავთ ვაზელინის ან ატმის ზეთი.

მწვავე სურდო ადრეული ასაკის ბავშვებში – ყოველთვის მიმდინარებს როგორც მწვავე რინოფარინგიტი. ზოგჯერ პროცესი ვრცელდება ხორხის, სასულეს, ბრონქების ლორწოვან გარსებზე და შესაძლოა გამოიწვიოს ფილტვების ანთება. ბავშვებში რინოფარინგიტი წარმოადგენს ზოგად დაავადებას და აქვს მკაფიო ადგილობრივი გამოვლინებები. ბავშვს ცხვირი ისე აქვს გაჭედილი, რომ ვერ სუთქავს, ვერ წოვს; ხშირია ღებინება, ფაღარათი და მეტეორიზმი; ბავშვი მოუსვენრადაა, არ ჭამს, ცუდად სძინავს, ტემპერატურა ხშირად მომატებულია.
ქრონიკული კატარალური (მარტივი) სურდო – მიზეზები: გახანგრძლივებული ან განმეორებითი მწვავე სურდო; სხვადასხვა – ქიმიური, თერმული, მექანიკური გამაღიზიანებლების მოქმედება; ცხვირის ლორწოვანი გარსის გაღიზიანება ჩირქოვანი სეკრეტით ცხვირის (დანამატი წიაღების დაავადებების დროს); ხანგრძლივი დროის განმავლობაში ცხვირის ლორწოვან გარსში სისხლმიმოქცევის დარღვევა (გულის მანკები, მიოკარდიტები, ნეფრიტები, ემფიზემა, ბრონქოექტაზები, ენდოკრინული დაავადებები).
სიმპტომები, მიმდინარეობა. აღინიშნება ცხვირის პერიოდული გაჭედვა და უხვი ლორწოვანი გამონადენი. რინოსკოპიით ვლინდება ლორწოვანი გარსის ჰიპერემია და შეშუპება. ავადმყოფები აღნიშნავენ, რომ ცხვირის მარცხენა ნახევარი გაჭედილია მარცხენა გვერდზე წოლისას და პირიქით;. ცხვირით სუნთქვა გაძნელებულია ზურგზე წოლის დროს. ავადმყოფის ზოგადი მდგომარეობა დარღვეული არ არის. ცხვირის ღრუს ლორწოვანი გარსის შეშუპების სრული გაქრობა აღინიშნება ცხვირის წვეთების ჩაწვეთებისას, რაც მიუთითებს ქრონიკულ (მარტივ) სურდოზე. თუკი შეშუპება არ ქრება სისხლძაღვთა შემავიწროვებელი საშუალებების ჩაწვეთების შემდეგ, ლაპარაკია ქრონიკულ ჰიპერტროფიულ სურდოზე.
მკურნალობა. ცხვირის წვეთები; გამოიყენება ასეე შემკვრელი საშუალებები.

როგორ მოვუაროთ სახის კანს გაზაფხულსა და ზაფხულში

bs-50cent — Fri, 25 Jun 2010 20:04:09 GMT

ამოდარებასა და დათბობას მთელი წელი მოუთმენლად ველით, მაგრამ არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ გაზაფხულზე და ზაფხულში მზის სხივები განსაკუთრებით მწველია და კანს შესაძლოა ავნოს კიდეც.

როგორ მოვიქცეთ, რომ გაზაფხულისა და ზაფხულის უსიამოვნო სიურპრიზებისგან თავი დავიცვათ, როგორ მოვუაროთ სახის კანს სხვადასხვა ასაკში? ამ კითხვებზე კოსმეტოლოგი ინგა კიკაბიძე გვიპასუხებს:

- კანის მთავარი მტერია მზე, ამიტომ კოსმეტიკა, რომელსაც ვხმარობთ, ისეთ ნივთიერებებს უნდა შეიცავდეს, რომლებიც ულტრაიისფერი სხივებისგან დაგვიცავს. ასეთი ნივთიერებების შემცველ კოსმეტიკურ საშუალებებს აქვს სპეციალური წარწერა SPF (Sun Protection Factor). რაც უფრო მაღალია ამ აბრევიატურის ინდექსი, მით უფრო მაღალია დაცვის დონეც. მაგრამ დამცავი კოსმეტიკის გამოყენების შემთხვევაშიც კი მზეზე დიდხანს ყოფნა სასურველი არ არის - სხივები აშრობს კანს და ნაადრევი ნაოჭების წარმოქმნას უწყობს ხელს.

- კიდევ რა "სიურპრიზი" ახლავს ცხელ სეზონს და რისგან უნდა დავიცვათ სახის კანი?
- ზაფხულის კიდევ ერთი პრობლემა ოფლის ჭარბი გამოყოფაა, ამიტომ სახის ხშირი დაბანის ნაცვლად გამოიყენეთ ქაღალდის ხელსახოცები. არ გადატვირთოთ სახე ზაფხულის მაკიაჟით. უმჯობესია, ტონალური კრემი საერთოდ არ წაისვათ. მის მაგივრად შეგიძლიათ პუდრი გამოიყენოთ, რომელიც ოფლსა და ცხიმს იწოვს. კოსმეტიკური ნიღბებისა და კრემების ნაცვლად კი ხილისა და კენკრის მარტივი ნიღბები გამოიყენეთ.M მაგალითად, მარწყვის ნიღაბი ახალისებს კანს, კიტრის კი სინოტივეს მატებს. ნიღაბი ახალდაბანილ, სუფთა და მშრალ კანზე წაისვით, 10-15 წუთის შემდეგ კი სახე ოთახის ტემპერატურის წყლით ჩამოიბანეთ.

სიცხეში კანი სწორად უნდა გაისუფთაოთ. მშრალი ტიპის კანს გამდინარე წყალი არ უხდება. თუ დაბანის შემდეგ დაჭიმულობასა და სიმშრალეს გრძნობთ, პირისახე მინერალური წყლით დაიბანეთ, მაგრამ ბოთლი 30-40 წუთით ადრე მაინც უნდა გახსნათ, რათა ნახშირმჟავა აორთქლდეს.

- ამბობენ, ცივი წყალი კანს ელასტიკურობას მატებსო...
- ცივი წყლის აბაზანის შემდეგ უმრავლესობა კანის დაჭიმულობას გრძნობს. ამ შემთხვევაში სახე დღის კრემით უნდა დაინოტივოთ. დაბანის კონტრასტული პროცედურებიც არ დაგავიწყდეთ: ცივი და თბილი წყლის მონაცვლეობა სისხლის მიმოქცევას აუმჯობესებს, ასეთი პროცედურა კანს ახალისებს და ნაადრევი ნაოჭების გაჩენისგან იცავს.

- როგორ უნდა მოვუაროთ კანს, როდესაც ასაკი გვემატება?
- ასაკთან ერთად სახის კანი იცვლება. პირობითად შეიძლება გამოვყოთ რამდენიმე პერიოდი: ბავშვობა, როდესაც მხოლოდ სისუფთავეა საკმარისი; მოზარდობა, როდესაც შესაძლოა, გამონაყარმა და ინფექციებთან დაკავშირებულმა პრობლემებმა იჩინოს თავი; 25-დან 35 წლამდე; 35-დან 45 წლამდე; 45 წლის შემდეგ.

25 წლის შემდეგ კანის გასუფთავებასთან ერთად საჭიროა დატენიანებაც. ამისთვის შეიძლება გამოვიყენოთ როგორც ნიღბები, ასევე კრემები. თუ სახის კანი მშრალია, უნდა ისვათ მკვებავი და მზისგან დამცავი საშუალებები. ერიდეთ ჰორმონებისა და ბიოსტიმულატორების შემცველ კრემებს.
35 წლის შემდეგ გასუფთავება, დანოტივება, კვება და დაცვა კანის ყოველდღიური მოვლის სქემაა. ასევე აუცილებელია დასვენება, ფიზიკური დატვირთვა, ვარჯიში. სასარგებლოა მასაჟი - ორი კურსი წელიწადში. არ დაივიწყოთ, რომ განსაკუთრებულ ყურადღებას კისრისა და ხელების მოვლა მოითხოვს.

ახლა - რაც შეეხება სახის მოვლას 45 წლის შემდეგ. ორგანიზმთან ერთად დაბერებას იწყებს სახის კანიც. ნივთიერებათა ცვლა ნელდება, უარესდება კვება, მკვრივი ბოჭკოვანის ელასტიკურობა იკლებს და კანი იფიტება. 45 წლის შემდეგ ცხიმოვანი ჯირკვლები სამჯერ ნაკლებ ცხიმს გამოყოფს, ვიდრე ახალგაზრდობისას, კანის ყველა ფენა გაცილებით თხელი ხდება.

ამიტომ ამ პერიოდში კანის მოსავლელად შემდეგი პროცედურებია საჭირო: გასუფთავება, ორმაგი (დილა-საღამოს) დანოტივება, კვება. ყურადღება უნდა მიექცეს ძილის, კვების რეჟიმს, ფიზიკურ ვარჯიშს. საჭიროა წელიწადში მასაჟის 2-3 კურსი, მკვებავი და ბიომასტიმულირებელი ნიღბები.

ექიმი გვირჩევს:

უნდა გვახსოვდეს, რომ კანის დაბერებას ხელს უწყობს დღის რეჟიმის დარღვევა, უძილობა, სტრესი, ნიკოტინი და ალკოჰოლი.
ჩვენი ქალბატონების უმრავლესობა თავის მოსავლელად იშვიათად იცლის. ვურჩევ, მეტი დრო დაუთმონ საკუთარ თავს. თუ ჩემ მიერ ჩამოთვლილი პროცედურებიდან ნახევარს მაინც შეასრულებთ, ახალგაზრდობას დიდხანს შეინარჩუნებთ.

Hamster Colds

bs-50cent — Fri, 25 Jun 2010 19:59:39 GMT

Hamster Colds

Hamster colds can be caused from draughts so placing the cage in the right place is very important. The symptoms of hamster colds are: hamster sneezing, hamster with wet nose, hamster breathing heavily and the hamster always sitting in a hunched position.

It is very important that you never wash you hamster. One of the common reasons why a hamster catches a cold is from baths. Never handle a hamster when you have a cold as the hamster will easily get a cold from you. A hamster with a cold should be kept in a draught free and warm room. Palatable foods (soft food) are good for sick hamsters. A little added honey with water may encourage the hamster to drink. You can also give the hamster some lukewarm milk mixed with water. The lukewarm milk should be changed at least three times daily for two days.

ბადურას ცენტრალური ვენის გაუვალობა

bs-50cent — Thu, 24 Jun 2010 21:10:17 GMT

ბადურას ცენტრალური ვენის გაუვალობა – ბადურას ცენტრალური ვენის ან მისი ტოტების სანათურის დახურვა თრომბოზის ან სისხლძარღვის ინტიმის გასქელების შედეგად.

სიმპტომები. ბადურის ვენები გაფართოებული და დაკლაკნილია, არტერიები შევიწროებულია, ბადურის შეშუპებული ქსოვილის ფონზე ჩანს მრავალრიცხოვანი სისხლჩაქცევები, რომელიც ვრცელდება ვენების მიმართულების რადიალურად. მხედველობის ნერვის დისკი შეშუპებულია, მისი საზღვრები არამკაფიოა. მხედველობის სიმახვილე თანდათანობით ქვეითდება. ცენტრალური ვენის თრომბოზის დროს ცვლილებები ნაკლებადაა გამოხატული დაზიანების უბანზეც. დროთა განმავლობაში სისხლჩაქცევები გაიწოვება, მაკულარულ მიდამოში ვლინდება პიგმენტი. შესაძლებელია მეორადი გლაუკომის განვითარება.

დიაგნოზის დადგენა ხდება დამახასიათებელი ოფთალმოსკოპური სურათის მიხედვით.

პროგნოზი. თითქმის ყველა შემთხვევაში უმჯობესდება პერიფერიული მხედველობა, ცენტრალური – უმრავლეს შემთხვევაში, გარდა ბადურის ცენტრალური ვენის სრული თრომბოზის შემთხვევისა.

კატარაქტა – ბროლის ნივთიერების ან კაფსულის შემღვრევა.

bs-50cent — Thu, 24 Jun 2010 21:08:45 GMT

სიმპტომები, მიმდინარეობა მრავალფეროვანია: მხედველობის მეტ – ნაკლებად მნიშვნელოვანი დაქვეითება; შემღვრევის დიდი ინტენსივობის შემთხვევაში შენარჩუნებულია მხოლოდ სინათლის აღქმა. ხშირად ზიანდება ორივე თვალი. გუგის მიდამოში მოჩანს ბროლის ნაწილობრივი ან სრული შემღვრევა. არც თუ იშვიათად აღინიშნება ნისტაგმი. განასხვავებენ თანდაყოლილ და შეძენილ კატარაქტებს, არაპროგრესირებად დაპროგრესირებად ფორმებს. თანდაყოლილი კატარაქტები ჩვეულებრივ არ პროგრესირებს. შემღვრევის ლოკალიზაციის მიხედვით განასხვავებენ კაფსულურ, ქერქოვან, ფენოვან, ბირთვოვან და სრულ კატარაქტებს. კატარაქტის საწყის სტადიებში ნაზი შემღვრევა შესაძლოა გამოვლინდეს მხოლოდ ბიომიკროსკოპიით. კატარაქტის დროს გუგის მიდამო მორუხო, მორუხო – თეთრი, ან რძისფერი – თეთრია. მხედველობის დაქვეითების ხარისხი დამოკიდებულია შემღვრევის ინტენსივობაზე.

შეძენილი კატარაქტები. როგორც წესი არიან პროგრესირებადნი, ვითარდებიან ზოგადი დაავადებებისა და ინტოქსიკაციების, სხივური ენერგიის ზემოქმედების დროს, ბროლის ტრამვების შემდეგ, მოხუცებულობით ასაკში. კატარაქტა შეიძლება იყოს ირიდოციკლიტის, გლაუკომის, მაღალი ახლომხედველობის გართულება.

მოხუცებულობითი კატარაქტა. ეტიოლოგია ბოლომდე ცნობილი არ არის. უვითარდებათ 50 წელს გადაცილებულ პირებს.

სიმპტომები. მხედველობის თანდათანობითი დაქვეითება მხოლოდ სინათლის შეგრძნებამდე სინათლის სწორი პროექციით. საწყისი კატარაქტის დროს გამავალ სინათლეში შემღვრევა მოჩანს მხოლოდ ეკვატორის

მახლობლად რადიალური ან სექტორული შტრიხების სახით, რომელთა ფართო ფუძე მიმართულია ბროლის ეკვატორისკენ. მოუმწიფებელი კატარაქტის დროს შემღვრევები ერთმანეთს ერწყმის, თანდათანობით იწვევნ რა გუგის დახურვას, თუმცა ბროლის წინა შრეები ჯერ კიდევ გამჭვირვალეები რჩებიან. როდესაც მოხდება ბროლის ყველა შრის შემღვრევა დგება მესამე სტადია – მომწიფებული კატარაქტა. აღნიშნული სტადიის დროს გვერდითი განათების პირობებში ფერადი გარსის ჩრდილები არ მოჩანს. საგნობრივი მხედველობა სრულიად ქრება.

ტრავმული კატარაქტა ვითარდება ბროლის კაფსულის დაზიანებით მიმდინარე გამჭოლი ჭრილობების დროს, ბლაგვი ტრამვების შემდეგ.

სიმპტომები. მხედველობის თანდათანობითი დაქვეითება ბროლის პროგრესირებადი შემღვრევის შესაბამისად. არც თუ იშვიათად მიმდინარეობს ირიდოციკლიტისა და ტრამვების სხვა გამოსავლების ფონზე.

კატარაქტა ორგანიზმის ზოგადი დაავადებების დროს – ვითარდება დიაბეტის, ტეტანუსის, მძიმე ზოგადი ინფექციური დაავადებების, მნიშვნელოვანი სისხლდენების, ხანგრძლივი შიმშილობის დროს. ვითარდება კატარაქტის სხვა ფორმებისთვის დამახასიათებელი მხედველობის დარღვევები.

ტოქსიკური კატარაქტები ვლინდება სამრეწველო შხამებით ქრონიკული მოწამვლების დროს: ნაფტალინი, ტრინიტროთოლუოლი, ნიტროსაღებავები და სხ. კლინიკურ თავისებურებებს მიეკუთვნება ცვლილებები თვალის ფსკერზე თეთრი კერების სახით და კრისტალების ჩალაგება ბროლის უკანა კაფსულის ქვეშ და მინისებრ სხეულში. ხშირად თან სდევს ღვიძლის დაზიანება.

სხივური კატარაქტები. ბროლი განსაკუთრებით მგრძნობიარეა სხივური ენერგიის მიმართ. ინფრაწითელი სხივები მოკლეტალღოვანი ნაწილი იწვევს ბროლის შემღვრევას გახურებულ საწარმოებში მომუშავეებში

მიოკარდიუმის ინფაქტი

bs-50cent — Mon, 21 Jun 2010 14:46:40 GMT

მიოკარდიუმის ინფაქტი

გულის კუნთს სისხლით კორონარული არტერიები ამარაგებს. როდესაც კორონარულ არტერიებში თრომბი ჩნდება და სისხლის მიმოქცევა წყდება, პაციენტს ეწყება ძლიერი ტკივილი გულის არეში. ამ მდგომარეობას უცხოურ ლიტერატურაში პოპულარული ენით გულის შეტევას უწოდებენ, მისი შესატყვისი სამედიცინო ტერმინი კი მიოკარდიუმის ინფარქტი გახლავთ. "მიო" კუნთს ნიშნავს, "კარდიო" - გულს, ხოლო "ინფარქტი" არის ქსოვილის კვდომა ჟანგბადის ნაკლებობის გამო.

ისევე, როგორც ნებისმიერ სხვას, გულის კუნთსაც გამუდმებით სჭირდება ჟანგბადი. მისი დეფიციტის დროს გულის კუნთის უჯრედები ზიანდება, რაც ტკივილისა და ზეწოლის შეგრძნებას იწვევს. თუ გულის მკვებავ კორონარულ სისხლძარღვებში სისხლის მიმოქცევა არ აღდგა, გულის კუნთის უჯრედები იღუპებიან და გულის კუნთში ნაწიბური წარმოიქმნება, რომელიც არა კუნთოვანი, არამედ შემაერთებელქსოვილოვანი აგებულებისაა. გულის კუნთისთვის ჟანგბადის მიწოდების მკვეთრი უკმარისობა შესაძლოა გულის რეგულარული რიტმის დარღვევის ანუ არითმიის მიზეზადაც იქცეს. არ არის გამორიცხული, ზოგიერთი არითმია საბედისწეროც აღმოჩნდეს.

ცვლილებები კორონარულ არტერიებში
გულის შეტევა მაშინ აღმოცენდება, როცა იხშობა ერთი ან მეტი ისეთი არტერია, რომელიც გულს ჟანგბადით მდიდარი სისხლით კვებავს. ამ არტერიებს კორონარული ანუ გვირგვინოვანი არტერიები ეწოდება. ისინი მართლაც გვირგვინის მსგავსად ეხვევა გულს. კორონარული არტერიები შეიძლება შევიწროვდეს ქოლესტერინის დაგროვებისა და ამის შედეგად ეგრეთ წოდებული ათეროსკლეროზული ფოლაქის ფორმირების გამო.

ათეროსკლეროზის გამო გულის შეტევას კორონარში წარმოქმნილი ათეროსკლეროზული ფოლაქის გასკდომა და ამ არეში თრომბის ფორმირება იწვევს. თუ თრომბი დიდია, კორონარულ არტერიაში სისხლის მიმოქცევა წყდება. ფრო იშვიათად გულის შეტევის მიზეზი კორონარული არტერიების სპაზმია, რაც გულის კუნთისთვის სისხლის მიწოდებას მკვეთრად ამცირებს. აღსანიშნავია, რომ კოკაინი შესაძლოა სიცოცხლისათვის საშიში სპაზმის მიზეზად იქცდეს.

რა ხდება მიოკარდიუმის ინფარქტის დროს
მიოკარდიუმის ინფარქტი არის იმ პროცესის საბოლოო სტადია, რომელიც, ჩვეულებრივ, რამდენიმე საათის განმავლობაში მიმდინარეობს. ყოველ წუთს გულის კუნთის სულ უფრო მეტი ნაწილი განიცდის სისხლის დეფიციტს, რის გამოც ზიანდება და კვდება. თუ გულის სისხლით მომარაგება დროულად აღდგა, დაზიანება შესაძლოა მინიმალური იყოს ან საერთოდ ავიცილოთ თავიდან.

წლების წინათ მიოკარდიუმის ინფარქტი ხშირად სრულდებოდა სიკვდილით. დღეს, მკურნალობის გაუმჯობესებული მეთოდებისა და გულის შეტევის სიმპტომთა მნიშვნელობის განმარტების წყალობით, პაციენტთა უმრავლესობა გულის შეტევის შემდეგ სიცოცხლეს ინარჩუნებს. ცხოვრების წესს - კვების ხასიათს, ფიზიკური ვარჯიშის ინტენსივობას, სტრესულ ფაქტორებს - დიდი მნიშვნელობა აქვს გულის შეტევის შემდეგ პაციენტის გამოჯანმრთელებისთვის.

სიმპტომები
გულის შეტევის ყველაზე გავრცელებული სიმპტომებია:
მოჭერის, ზეწოლის ან შებოჭვის შეგრძნება და ტკივილი მკერდის ძვლის უკან, რაც რამდენიმე წუთს გრძელდება;
ტკივილი, რომელიც გულმკერდიდან ვრცელდება ბეჭების, მხრების, ზურგის, ზოგ შემთხვევაში - ქვედა ყბისა და კბილებისკენ;
გულში ტკივილის ეპიზოდების გახშირება;
გახანგრძლივებული ტკივილი მუცლის ზედა ნაწილში;
ქოშინი;
ოფლიანობა;
სიკვდილის შიში;
გულის წასვლის შეგრძნება;
გულისრევა და ღებინება.

სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ ქალებში გულის შეტევა შესაძლოა განსხვავებული სიმპტომებით წარიმართოს. ზემოთ ჩამოთვლილი ნიშნების გარდა, მოსალოდნელია:
მუცლის ტკივილი ან გულძმარვა;
ცივი ოფლი;
თავბრუხვევა;
უჩვეულო და ერთი შეხედვით უმიზეზო სისუსტე.

ეს სიმპტომები სხვადასხვა შემთხვევაში სხვადასხვა ხარისხით არის გამოხატული. გულის შეტევათა უმრავლესობა არც ისეთი დრამატულია, როგორც კინოფილმებში აჩვენებენ. ზოგიერთს სიმპტომები საერთოდ არ აქვს. ულის შეტევა შეიძლება აღმოცენდეს მუშაობისას თუ გართობისას, მოსვენებისას თუ ფიზიკური აქტივობისას. ზოგჯერ მოულოდნელდ იწყება, მაგრამ უმეტესად წინ უძღვის სიმპტომები, რომლებიც მას საათობით, დღეობით, კვირაობითაც კი უსწრებს. შეტევის ყველაზე ადრეული წინამორბედი სიმპტომი შეიძლება იყოს განმეორებითი ტკივილი გულმკერდში, რომელიც ფიზიკური დაძაბვისას აღმოცენდება, ხოლო მოსვენებისას მცირდება.

როდის უნდა მივმართოთ სამედიცინო დაწესებულებას
გულის შეტევის დროს ბევრი კარგავს ძვირფას დროს, რადგან ვერ აცნობიერებს სიმპტომების მნიშვნელობას ან არ მიმართავს ექიმს, რათა თავიდან აიცილოს "ფუჭი" ვიზიტი. სინამდვილეში უმნიშვნელოვანესი ფაქტორი, რომელიც ზრდის გადარჩენის შანსს, არის სამედიცინო დაწესებულებაში დროულად მისვლა. დადგენილია, რომ გულის შეტევის დროს გარდაცვლილთა დაახლოებით ნახევარი შეტევის დაწყებიდან პირველ საათში კვდება. ნუ დატოვებთ გულის შეტევის სიმპტომებს უყურადღებოდ, მით უფრო, თუ მათი ხანგრძლივობა 5 წუთს აღემატება. დაუყოვნებლივ გამოიძახეთ სასწრაფო დახმარება ან მიმართეთ უახლოეს კარდიოლოგიურ კლინიკას.

სადიაგნოზო გამოკვლევები
რეგულარული გამოკვლევა აუცილებელია, რათა ექიმმა დაადგინოს რისკფაქტორები, რომლებიც შეიძლება გულის შეტევის მიზეზად იქცეს, მაგრამ ჩვენს სინამდვილეში ექიმს მაშინ მიმართავენ, როცა გულის შეტევა უკვე დაწყებულია. ამ დროს, გარდა პაციენტის გასინჯვისა, ტარდება გამოკვლევათა მთელი წყება, რომლებიც გვეხმარება დავადგინოთ, რა არის პაციენტის ჩივილების ჭეშმარიტი მიზეზი. ეს კვლევებია:
ელექტროკარდიოგრაფია;
სისხლში ზოგიერთი ფერმენტის აქტივობის შესწავლა;
ექოკარდიოსკოპია - მისი მეშვეობით ადგენენ, გულის რომელი არეა დაზიანებული და როგორ იკუმშება ის;
ანგიოგრაფია - აჩვენებს კორონარული არტერიების შევიწროებას ან ბლოკირებას. კვლევისას სპეციალურ კათეტერს ქვემო კიდურის არტერიიდან გულისკენ ამოძრავებენ და გვირგვინოვან სისხლძარღვებში საკონტრასტო ნივთიერება შეჰყავთ, რის შედეგადაც არტერიები რენტგენის აპარატზე ჩნდება. გარდა ამისა, დამატებით შესაძლებელია არტერიების ბლოკირების მკურნალობა - სპეციალური ბალონით კორონარის ბლოკირებული არის გაფართოება (ბალონური დილატაცია) ან არტერიაში სპეციალური სტენტის ჩადგმა, რომელიც არტერიას გაფართოებულ მდგომარეობას უნარჩუნებს და გარკვეულწილად იცავს ხელახალი შევიწროებისგან.
გართულებები
მიოკარდიუმის ინფარქტის დროს აღმოცენებული გართულებები გულის კუნთში აღმოცენებულ ცვლილებებს უკავშირდება. მას შეიძლება მოჰყვეს:
არითმია ანუ გულის რიტმის დარღვევა, ზოგჯერ - ფატალურიც;
გულის უკმარისობა - შესაძლოა, გულის კუნთის დაზიანება იმდენად მნიშვნელოვანი იყოს, რომ გულმა ვეღარ შეასრულოს თავისი უმთავრესი ფუნქცია - ვეღარ გადაქაჩოს სისხლი მთელ სხეულში. ამის გამო ვითარდება ქოშინი, სისუსტე, ქვემო კიდურების შეშუპება. გულის უკმარისობა შესაძლოა შეტევის მოხსნისთანავე უკუგანვითარდეს, მაგრამ არ არის გამორიცხული ქრონიკული უკმარისობის აღმოცენებაც, რომელიც გულის კუნთის ძლიერი დაზიანების შედეგია.
გულის გახეთქვა - ინფარქტის შედეგად დასუსტებული გულის კუნთი შეიძლება გასკდეს. ეს მდგომარეობა სწრაფად სრულდება სიკვდილით.
სარქვლების დაზიანება - ინფარქტის გამო სარქვლების დაზიანებამ შესაძლოა სიცოცხლისთვის საშიში გართულებები გამოიწვიოს.

მკურნალობა
პაციენტმა, რომელსაც გულის შეტევა აქვს, დრო არ უნდა დაკარგოს. გახსოვდეთ: ყოველი წამი ზრდის დაზიანებული და მკვდარი უჯრედების რაოდენობას. სასწრაფო დახმარების მოსვლამდე მიიღეთ ნიტროგლიცერინი, ერიდეთ ზედმეტ მოძრაობებს. გულის შეტევის სამკურნალოდ იყენებენ:
ასპირინს - ეს პრეპარატი შეიძლება გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების მედპერსონალმა შემოგთავაზოთ. ის ამცირებს სისხლში თრომბოციტების აგრეგაციას და გვეხმარება, რომ შევიწროებულ კორონარში სისხლის მიმოქცევა არ შეწყდეს.
თრომბოლიზურ საშუალებებს - ისინი შლის სისხლძარღვში არსებულ თრომბს. თრომბოლიზური პრეპარატების ადრეული გამოყენება ზრდის გულის კუნთის დაზიანების ხარისხის შემცირებისა და პაციენტის გადარჩენის შანსს.
შედედების საწინააღმდეგო სხვა საშუალებებს. ისინი გარკვეულწილად ჰგავს ასპირინს და ახალი თრომბების ფორმირებისგან გვიცავს. ამ ჯგუფის წარმომადგენელია კლოპიდოგრელი (პლავიქსი) და IIბ/IIIა რეცეპტორების სხვა ბლოკერები.
სისხლის გამათხიერებელ სხვა საშუალებებს. შესაძლოა, გამოყენებულ იქნეს ჰეპარინი, რომელიც ზრდის სისხლის თხევადობას და ამცირებს ახალი თრომბების წარმოქმნის ალბათობას. ჰეპარინი ნემსით შეჰყავთ ინტრავენურად ან კანქვეშ. ის, წესისამებრ, მიოკარდიუმის ინფარქტის პირველ დღეებში გამოიყენება.
ტკივილგამაყუჩებელ საშუალებებს - როცა ტკივილი ძლიერია, მას მორფინით აყუჩებენ.
ნიტროგლიცერინს - ეს პრეპარატი, რომელიც სტენოკარდიის სამკურნალოდ გამოიყენება, დროებით აფართოებს არტერიულ სისხლძარღვებს და აუმჯობესებს სისხლის დინებას გულიდან და გულისაკენ.
ბეტა-ბლოკერებს. ეს პრეპარატები აადვილებს გულის მუშაობას, ვინაიდან ამცირებს გულის შეკუმშვათა სიხშირეს, აქვეითებს არტერიულ წნევას. ბეტა-ბლოკერებს შეუძლია გულის კუნთის დაზიანების შემცირება და განმეორებითი შეტევების პროფილაქტიკა.
ქოლესტერინის დამაქვეითებელ პრეპარატებს. ისინი ამცირებს სისხლში არასასურველი, ე. წ. ცუდი ქოლესტერინის შემცველობას.

რეაბილიტაცია
თუ გადაუდებელი დახმარების მიზანი მიოკარდიუმის ინფარქტის დროს გულის კუნთის შემდგომი დაზიანების თავიდან აცილებაა, მკურნალობის მიზანია გულის აღდგენა და შეტევის განმეორების პროფილაქტიკა. სწორედ ამ მიზანს ემსახურება რეაბილიტაცია, რომელიც მედიკამენტურ მკურნალობას, ცხოვრების წესის შეცვლას და ემოციურ სფეროზე ზემოქმედებას გულისხმობს. რასოდეს არის გვიანი იმ ღონისძიებების დაწყება, რომელთა დახმარებითაც შესაძლებელია გულის შეტევის თავიდან აცილება. პროფილაქტიკა აუცილებელია მაშინაც, როცა პაციენტს შეტევა ერთხელ უკვე ჰქონდა. ამ თვალსაზრისით მედიკამენტური მკურნალობა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.

როგორ შევცვალოთ ცხოვრების წესი
მიოკარდიუმის ინფარქტის შემდეგ გაჯანსაღებისა და განმეორებითი შეტევის თავიდან ასაცილებლად:
შეწყვიტეთ თამბაქოს წევა.
იკონტროლეთ სისხლში ქოლესტეროლის დონე.
თუ დიაბეტი გაქვთ, რეგულარულად იკონტროლეთ სისხლში გლუკოზის შემცველობა.
რეგულარულად გამოცხადდით ექიმთან პროფილაქტიკური გასინჯვისთვის.
იკონტროლეთ სისხლის არტერიული წნევა.
ივარჯიშეთ რეგულარულად.
შეინარჩუნეთ სხეულის ნორმალური წონა.
დაიცავით ჯანსაღი კვების პრინციპი.
ერიდეთ სტრესს.
უარი თქვით ალკოჰოლიან სასმელებზე.

რა არის კარიესი

bs-50cent — Mon, 21 Jun 2010 14:39:40 GMT

რა არის კარიესი
კარიესი ეს არის კბილის დაავადება, რომლის დროსაც ხდება კბილის ქსოვილების თანდათანობითი დაშლა და საბოლოოდ ჩამოყალიბდება ღრუ. კარიესი ვითარდება კბილის მინანქარზე მჟავების მოქმედების შედეგად, რომელსაც გამოყოფენ პირის ღრუში არსებული მიკროორგანიზმები ნახშირწყლების დაშლის შედეგად.
კარიესის განვითარების რამოდენიმე სტადია არსებობს:

ლაქის სტადია

ზედაპირული

საშულო კარიესი

ღრმა კარიესი

აუცილებელი გაითვალისწინოთ რომ კარიესი შეუქცევადი პროცესია,თანდათანობით პროგრესირებს.
მისთვის დამახასიათებელია მიზეზობრივი ხასითოს ტკივილები ტემპერატურულ (ცივი,ცხელი), ქიმიურ (ტკბილი) და მექანიკურ (გამოხეხვისას,შეხებისას) გამღიზიანებელზე. კარიესის მკურნალობა მდგომარეოს კბილის დაბჟენაში: თავდაპირველად ხდება კბილის ქსოვილების პრეპარირება,ანუ დარბილებული დენტინის მოცილება.შემდეგ კი საბჟენი მასალებით კბილის ანატომიური ფორმის აღდგენა.
საბჟენად გამოიყენება მაღალი ხარისხის კომპოზიციური საბჟენი მასალები (ჰელიობჟენები) რომელსაც გააჩნია ფერთა ფართო გამა. წინასწარ ხდება ჰელიომასალის ფერის შერჩევა კბილის ფერის მიხედვით, ასე რომ დაბჟენილი კბილი სრულიად შეესაბამება ბუნებრივ კბილს ფერის და ფორმის მიხედვით.

ადენოვირუსული ინფექცია

bs-50cent — Sun, 20 Jun 2010 15:08:17 GMT

ადენოვირუსული ინფექცია
ადენოვირუსული ინფექცია - სასუნთქი გზებისა და თვალის ლორწოვანი გარსის მწვავე ვირუსული დაავადებაა, რომელსაც ნაწლავების ლორწოვანი გარსისა და ლიმფური კვანძების დაზიანებაც ახასიათებს. ის წელიწადის ყოველ დროს გვხვდება, მაგრამ ხშირდება შემოდგომა-ზამთარში. ყველაზე მეტად 6 თვიდან 5 წლამდე ასაკის ბავშვებს შორის არის გავრცელებული. დაავადების გადატანის შემდეგ, 100-დან 95 შემთხვევაში ადამიანის ორგანიზმში ჩნდება ადენოვირუსის საწინააღმდეგო ანტისხეულები, ამიტომ მოზრდილებს, რომლებმაც ბავშვობაში იავადმყოფეს, იშვიათად ხვდებათ ან თითქმის უსიმპტომოდ გადააქვთ ეს დაავადება.

მიმდინარეობა და სიმპტომები

დაავადების გამომწვევია ადენოვირუსი, რომელსაც ახასიათებს:
სასუნთქი გზების, თვალისა და ნაწლავების ლორწოვანი გარსის დაზიანება;
მაღალი ტოქსიკურობა;
გარემო პირობებისადმი გამძლეობა (რამდენიმე დღეს ძლებს წყალში, მედიკამენტურ ხსნარებში, საყოფაცხოვრებო საგნებზე);
დაბალი ტემპერატურის ამტანობა.

56 °C ტემპერატურაზე ადენოვირუსი 30 წუთს ძლებს. იღუპება მასზე ულტრაიისფერი სხივებისა და ქლორის შემცველი პრეპარატების ზემოქმედებით.

ადენოვირუსი ორგანიზმზე სხვადასხვაგვარ ზემოქმედებას ახდენს. ზოგ შემთხვევაში ის ზემო სასუნთქი გზების კატარს იწვევს, ზოგში - კონიუნქტივიტს, პნევმონიას, ფარინგიტს ან სხვა დაავადებას.

ინფექტიის წყაროა დაავადებული ადამიანი, რომელიც ცხვირ-სახიდან ან განავლის მეშვეობით გამოყოფს ვირუსს. ინფექცია უმთავრესად ჰაერწვეთოვანი გზით გადაეცემა, შედარებით იშვიათად - საკვების, წყლისა და ვირუსით დაბინძურებული საყოფაცხოვრებო ნივთების მეშვეობით.

გამომწვევის ორგანიზმში მოხვედრის წუთიდან მის გამოვლენამდე 2-12 დღე გაივლის. მეტწილად მწვავედ იწყება, მაგრამ სიმპტომები თანმიმდევრობით ჩნდება. ადენოვირუსული ინფექციის პირველი ნიშნებია:
სხეულის ტემპერატურის მატება. ხშირად ტემპერატურა თანდათანობით იმატებს და მეორე-მესამე დღეს 38-40 °C აღწევს;
ზემო სასუნთქი გზების კატარული მოვლენები (გამონადენი ცხვირიდან, ხველა);
კონიუნქტივიტი;
ინტოქსიკაცია (მოთენთილობა, უმადობა, თავის ტკივილი, ზოგჯერ - ღებინება);
ლიმფური კვანძების გადიდება (ლიმფადენიტი).

ორგანიზმში ინფექცია უმეტესად ზემო სასუნთქი გზებიდან ხვდება, იშვიათად - თვალებიდან ან ნაწლავებიდან. თავდაპირველად ზიანდება ცხვირისა და ხახის უკანა კედლის ლორწოვანი გარსი და ნუშურა ჯირკვლები. პირველივე დღეებში ჩნდება ჭარბი გამონადენი ცხვირიდან, რომელიც მალე ჩირქოვანი ხდება. ბავშვი ღია პირით სუნთქავს. ყელი გაწითლებული და შეშუპებული აქვს. ადენოვირუსული ინფექციის ხშირი სიმპტომია ხველა, რომელიც პირველივე დღეებიდან ნახველიანია.

ადენოვირუსული ინფექციის დამახასიათებელი ნიშანია თვალის ლორწოვანი გარსის ანთება - კონიუნქტივიტი. მას ამ დაავადების ერთგვარ სავიზიტო ბარათად მიიჩნევენ. ის დაავადების პირველსავე დღეებში იჩენს თავს. ჯერ ერთი თვალი ზიანდება, შემდეგ პროცესი მეორეზეც ვრცელდება. ავადმყოფი უჩივის თვალის წვას, თვალში უცხო სხეულის შეგრძნებას. ქუთუთო ზომიერად გაწითლებული და შეშუპებულია.

თანდათან პროცესში ერთვება ლიმფური კვანძები.

ადენოვირუსს აქვს ფილტვებში შეღწევის უნარი. ის ბრონქების ლორწოვან გარსსა და ალვეოლებში მრავლდება და პნევმონიას იწვევს. ფეკალურ-ორალური გზით ინფიცირებისას ადენოვირუსი ნაწლავებში ხვდება. ასეთ დროს ინფექცია ფაღარათით მიმდინარეობს.

ადენოვირუსული ინფექციის დროს ხშირია მუცლის ლიმფური კვანძების გადიდება (მეზადენიტი), რასაც თან სდევს მუცლის ძლიერი შეტევითი ტკივილი და მწვავე აპენდიციტის გამორიცხვას მოითხოვს.

ტემპერატურა ნორმას უმეტესად 5-7 დღეში უბრუნდება, თუმცა 2-3 კვირასაც შეიძლება გაგრძელდეს. ზოგჯერ ტემპერატურა ტალღისებრია - იმატებს და იკლებს. სურდო 1-4 კვირას გრძელდება, კონიუქტივიტი - 7 დღეს.

ახალშობილებსა და ჩვილებს შესაძლოა თანდაყოლილი ადენოვირუსული ინფექცია აღმოაჩნდეთ. ნაყოფი მუცლადყოფნის პერიოდში ინფიცირდება. დაავადების პირველი ნიშნები დაბადებისთანავე იჩენს თავს. ის პნევმონიის ან ზემო სასუნთქი გზების კატარის მსგავსად მიმდინარეობს. სხეულის ტემპერატურა ნორმალური ან ოდნავ მომატებულია. დამახასიათებელია ხველა და სუნთქვის გაძნელება.

ადენოვირუსული ინფექცია შეიძლება გართულდეს შუა ყურის ოსტიტით, სინუსიტით და პნევმონიით. ამიტომ აუცილებელია დროული და ადეკვატური მკურნალობა.

ნარკომანია - სიახლე მკურნალობასა და რეაბილიტაციაში

bs-50cent — Sun, 20 Jun 2010 15:02:13 GMT

ნარკომანია - სიახლე მკურნალობასა და რეაბილიტაციაში

ნარკომანია, თანამედროვე საერთაშორისო ტერმინოლოგიით - წამალდამოკიდებულება, საქართველოში ბოლო დროს მართლაც თეთრ ჭირად იქცა. ვერც რელიგია, ვერც სქესი და ასაკი, ვერც ეკონომიკური თუ საზოგადოებრივი სტატუსი ვერ აბრკოლებს ამ სენის გავრცელებას. შეიძლება ითქვას, მან ისეთ მასშტაბს მიაღწია, რომ უკვე საფრთხეს უქმნის ადამიანთა კეთილდღეობას. სწორედ ამიტომ გვინდა, მკითხველის ყურადღება კიდევ ერთხელ შევაჩეროთ ნარკოტიკული ნივთიერებების მავნეობაზე და, ამასთანავე, გაგაცნოთ ნარკომანიის მკურნალობის უახლესი და სრულყოფილი მეთოდი, რომლის შესახებაც კლინიკა "ბემონის" კონსულტანტი და საკონსულტაციო-სარეაბილიტაციო ცენტრის "ენ-ბე-ა-კას" ხელმძღვანელი ნიკოლოზ ბელიაშვილი გვესაუბრება.

- ბატონო ნიკოლოზ, როგორ დაიბადა ერთობლივი ცენტრის დაარსების იდეა?
- საქართველოში ექვსი წლის წინ ჩამოვედი. თავად მკურნალობისა და რეაბილიტაციის კურსი ისრაელში გავიარე და შემდეგ რამდენიმე ადამიანთან, ყოფილ მომხმარებლებთან ერთად ისრაელშივე გავხსენი სამკურნალო-სარეაბილიტაციო ცენტრი. სწორედ იქ შევიძინე ამ სფეროში საკმაოდ დიდი გამოცდილება. როცა საქართველოში დაბრუნებულმა თვალი გადავავლე აქ არსებულ ვითარებას, ნარკომანიასთან ბრძოლის პროგრამებს, დავრწმუნდი, რომ ამ სფეროში ბევრი ცვლილება იყო შესატანი. ხანგრძლივი მოლაპარაკების შემდეგ ჩვენ, ფირმა "ენ-ბე-ა-კამ", რაც "ნარკომანიასთან ბრძოლის ანონიმურ კონსულტაციებს" ნიშნავს, და კლინიკა "ბემონმა", შევიმუშავეთ ერთობლივი პროგრამა, რომელიც ერთობლივ მკურნალობას ისახავდა მიზნად, დავნერგეთ და დღესდღეობით წარმატებით ვახორციელებთ. შემიძლია თამამად ვთქვა, რომ ეს პროგრამა ნარკომანიასთან ბრძოლაში გადადგმული პირველი წარმატებული ნაბიჯია, თუმცა მაინც არ არის ის, რასაც საჭიროება მოითხოვს.

- საქართველოს სხვა კუთხეებშიც ხომ არ აპირებთ მსგავსი მომსახურების დანერგვას?
- საქართველოში ჩემი ექვსწლიანი საქმიანობის განმავლობაში არ ყოფილა წუთი, ამ საკითხზე რომ არ მეფიქროს - ასე ხომ რეალური შედეგის მიღება გაცილებით ადვილი იქნებოდა, მაგრამ ვინაიდან ეს ყველაფერი პირველ რიგში დაკავშირებულია ფინანსებთან, მიბმულია სახელმწიფო პოლიტიკასა და საზოგადოებრივ განწყობაზე, - ცოტა ჭიანურდება. ისრაელში ქალაქგარეთ გვქონდა სარეაბილიტაციო ცენტრი, სადაც მივდევდით მეურნეობას, გვყავდა ცხენები... ის ადამიანები, რომლებიც კლინიკაში დეტოქსიკაციის კურსს ჩაიტარებდნენ, სწორედ ამ ცენტრში გადიოდნენ რეაბილიტაციას. ამ ყველაფერში ეხმარებოდა ჩემისთანა ხალხი - ყოფილი ნარკოდამოკიდებულები, კონსულტანტები, ფსიქოლოგები. პაციენტები რამდენიმე ხანს იქ ატარებდნენ და შემდეგ დამშვიდებული, დალაგებული გონებით უბრუნდებოდნენ ჩვეულებრივ ცხოვრებას. სხვაგვარად რომ ვთქვათ, დეტოქსიკაციის შემდეგ ხდებოდა ადამიანის რესოციალიზაცია. ეს იყო გარდამავალი ეტაპი, რომელიც უნდა გაევლო ყოფილ მომხმარებელს, ვიდრე ჩვეულებრივ ცხოვრებას დაუბრუნდებოდა. მერწმუნეთ, ეს ძალიან მნიშვნელოვანი საფეხურია. გვინდა, იგივე მეთოდიკა და მიდგომა აქაც გამოვიყენოთ.

- ზემოთ რამდენიმეჯერ ახსენეთ, რომ ადრე თქვენც მომხმარებელი იყავით. როგორ დაიწყო ყველაფერი?
- ჩვეულებრივი, საშუალოზე ოდნავ მეტი შეძლების ოჯახი გვქონდა. მშობლები რამდენიმე საგანში მამზადებდნენ, ჩემს მაგივრად წყვეტდნენ, რა ჩამეცვა, რა დამეხურა, ვისთან მემეგობრა, რომელ საათზე დამეძინა... ჩემი ძმაც იმავე პრობლემის წინაშე იდგა. რა თქმა უნდა, კეთილი ზრახვა ამოძრავებდათ, უნდოდათ, გვესწავლა და ჩვენი ცხოვრება ნორმალურად წარმართულიყო, მაგრამ არ იყო მთავარი - მეგობრული ურთიერთდამოკიდებულება, ჩვენი აზრისა და სურვილების გათვალისწინება. ყველაფერს მბრძანებლურ-მითითებითი ფორმა ჰქონდა. ცხადია, ჩემი განარკომანების ერთადერთი მიზეზი ეს არ ყოფილა. იყო სხვა ფაქტორებიც. ერთი ის, რომ თუმცაღა პიონერთა სასახლეშიც დავდიოდი და არტეკშიც ვარ ნამყოფი, - ქუჩაშიც ვცდილობდი თავის დამკვიდრებას. კი, მეგობრები ანგარიშს მიწევდნენ, მაგრამ ისე არა, რომ ჩემი თავმოყვარეობა დაკმაყოფილებულიყო. ზოგჯერ მეუბნებოდნენ, გვერდით მიდექი, მაინც პიონერი ხარ და აქ შენი ადგილი არ არისო. ეს მთრგუნავდა და ვცდილობდი, რამე ისეთი გამეკეთებინა, რაც ჩემს ავტორიტეტს ასწევდა. მეორე კი ის გახლდათ, რომ ცოტად თუ ბევრად შეძლებული ოჯახიდან ვიყავი, უფულობას არასოდეს ვუჩიოდი, და გამოჩნდნენ ადამიანები, რომლებმაც ნარკოტიკებისკენ მიბიძგეს, იმ იმედით, რომ მათაც ვუწილადებდი. ერთი სიტყვით, ჩამითრიეს. ოთხმოციან წლებში ნარკომანია ასე მასობრივად არ იყო მოდებული და მიუხედავად იმისა, რომ წამლის მომხმარებლებს ყველა იცნობდა და მათთან ურთიერთობას ერიდებოდა, მოზარდები ამ ყველაფერს მაინც რომანტიკულად აღიქვამდნენ, რადგან ნარკომანების სიტყვა ქუჩურ ცხოვრებაში ფასობდა.